Afbeelding Onderzoekscyclus Opa Jan.png

Project 3. Opa Jan lost het op

 

Opa Jan heeft een probleem: het wil buiten maar niet warm worden! Het blijft maar koud, en eigenlijk zou het al lang wat warmer moeten zijn. Het lijkt erop dat hij in actie moet komen om de snipverkouden zon een handje te helpen. Zo begint dit project: "Opa Jan haalt het zonnetje in huis!". 

 

Met een knipoog naar global warming kampt Opa Jan juist met het omgekeerde probleem. Er is een belangrijk vraagstuk - de zon heeft het koud - waardoor alles uit zijn evenwicht dreigt te raken: het zou voor de natuur een ramp zijn als het weer niet op tijd herstelt! Opa Jan weet op volslagen unieke wijze de zon weer te laten schijnen als vanouds. 

Dit gegeven vormt de aftrap voor een veel serieuzer probleem: wat kunnen we in het klein doen om klimaatverandering min of meer binnen de perken te houden? Dit onderwerp staat centraal bij de wijze waarop we aandacht besteden aan een belangrijke vaardigheid: het stimuleren van het probleemoplossend vermogen van kinderen. 

Kinderen vinden het heerlijk om na te denken over een 'gek' probleem. Dat heeft Opa Jan. Via het prentenboek "Opa Jan haalt het zonnnetje in huis" worden de leerlingen stapje voor stapje ingeleid in een andere wondere wereld: die van de wetenschap. Het lijkt een paradox, maar dit eenvoudige boekje leent zich uitstekend voor het doen van eenvoudige hypotheses: daar begint ieder onderzoek mee.

Een dergelijk onderzoeksproces start niet altijd vanuit een onderzoeksvraag die helder is, begint niet bij een hypothese, maar kan ook beginnen met:

een wens
een droom

een actie
een handeling
een observatie

Een alternatieve onderzoekscylcus ligt aan dit proces ten grondslag:

 

  • Krijgen kinderen de mogelijkheid om tijdens het onderzoeken te dromen?

  • Mogen ze fantaseren?

  • Is er tijd om gericht en ongericht te kijken?

  • Te verwonderen?

 

Mogen kinderen ervaren, doen, handelen, vrij exploreren, maken, voelen?


In een willekeurige volgorde kunnen onderstaande vier woorden een alternatieve onderzoekscyclus vormen: 

Dromen

verbeelden, vragen stellen, fantaseren, wat als...

Kijken

observeren, zoeken, vergelijken, vergroten, verkleinen, vanuit een ander perspectief, verwonderen.

Durven/Doen

exploreren, vrij spel, manipuleren, voelen, ervaren, proeven, bouwen, open onderzoek.

Denken

analyseren, concluderen, samenvatten, verbanden leggen, generaliseren, hypothese opstellen, vergelijken, een onderzoek opzetten.

dromen, kijken, durven-doen, denken.PNG